Floras 's Birth

Καλοκαίρι 2007
Ξεκινώντας από την προσωπική εμπειρία της κύησης, χρησιμοποιώ και οικειοποιούμαι ένα πολύ ιδιαίτερο έργο του Ρέμπραντ. Πρόκειται για τη Σάσκια ως Φλώρα (1634), έναν πίνακα στον οποίο απεικονίζεται η σύζυγός του ως Θεά της Άνοιξης, ζωγραφισμένος σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται χρυσή για τον Ρέμπραντ, μια εποχή γεμάτη ευτυχία και τρυφερότητα. Η ατμόσφαιρα και τα βιογραφικά στοιχεία αυτού του έργου, μου έγιναν τόσο οικεία που με οδήγησαν σε μια ταύτιση με την Σάσκια. Στο video το έργο έχει μεταμορφωθεί από την παρουσία δεκάδων λουλουδιών κατασκευασμένων από κολλάζ φωτογραφιών της παιδικής μου ηλικίας, ενώ με σύντομο και συμβολικό τρόπο αφηγούμαι την εξέλιξη της ιστορίας μιας σύλληψης και μιας κυοφορίας μέσα στο νέο αφηγηματικό περιβάλλον. Οι αναμνήσεις προσωπικών τρυφερών στιγμών έρχονται να αγκαλιάσουν με τρυφερότητα και θαλπωρή την ανάπτυξη μιας νέας ζωής, μιας νέας παιδικής ηλικίας.

Παραμύθια

Τη Σταχτοπούτα θα τη βρει κάθε φορά ο πρίγκιπάς της, η Κοκκινοσκουφίτσα θα νικήσει τον κακό λύκο και ο Κοντορεβυθούλης θα επιστρέψει τελικά σπίτι. Και πάντα είμαστε έτοιμοι (και πρόθυμοι) να ακούσουμε πώς τα κατάφεραν. Τα παραδοσιακά παραμύθια, γνωστές ιστορίες… αγνώστου πατρότητας με διάφορες παραλλαγές, ταξιδεύουν από στόμα σε στόμα και από χώρα σε χώρα, αιώνες τώρα, προσφέροντας ψυχαγωγία και παρηγοριά.

Η συνέχεια του πολύ ενδιαφέροντος κειμένου της Τάνιας Γεωργιοπούλου στην Καθημερινή

Προσεχώς: Childhood project

CHILDHOOD PROJECT : Μια βιωματική, εικαστική προσέγγιση της θεματικής της παιδικής ηλικίας

Συμμετέχουν οι εικαστικοί:
Νίκος Αλεξίου, Μανταλένα Αγγελέτου, Ελευθερία Αλεξανδρή, Σοφία Γιαλούση, Ελένη Θεοφυλάκτου, Ελένη Καραγιάννη, Νίνα Κοταμανίδου, Αγγελική Μαλαφούρη, Σέβη Μαργαρίτη, Μαρίνα Μαραβελάκη, Νίκη Μπίσυλα, Μαρία Ξενούλη, Αφροδιτη Παπαδούλη, Ελπίδα Πανονίδου, Φωτεινή Πολυδώρου, Αθηνά Ρομπιέ, Ολυμπία Τοπσίδου, Αλέξανδρος Τσιαμούρης, Νάνα Σαχίνη, Αγγελα Σβορώνου, Ανδρέας Σιτορένγκο, Έρη Σκυριαννή, Τέσση Σπηλιώτη, Άγγελος Σπάρταλης, Συμεών Τσακίρης, Γιώργος Τσεριώνης.

Επιμέλεια έκθεσης:
Ελένη Καραγιάννη

Οι εικαστικοί που λαμβάνουν μέρος έχουν κληθεί να δημιουργήσουν «προσωπικά-βιωματικά» έργα από την παιδική τους ηλικία, ανασυροντας αναμνήσεις, εικόνες, αισθήσεις από εκείνα τα χρόνια, παρουσιάζοντας πλευρές της παιδικής ηλικίας που άλλοτε είναι ευχάριστες και άλλοτε «οχι».
Αυτή η καταγραφή, θα έχει ως προέκταση να σχολιαστούν/ερευνηθούν κοινωνικό-πολιτισμικά προβλήματα, στερεότυπα, τραυματικές προβολές, γονική απόρριψη, κακοποίηση και όλα εκείνα τα «δύσκολα» θέματα που σχετίζονται με την παιδική ηλικία.
Ως προέκταση του project, θα γίνει δημοπρασία μέρους των έργων που θα παρουσιαστούν απο τον οίκο δημοπρασιών του. Π. Βέργου (http://www.vergosauctions.com). Το ποσό που θα συγκεντρωθεί θα διατεθεί στο ίδρυμα βρεφών ΜΗΤΕΡΑ

http://www.ert.gr/afieromata/kids/mitera.asp

Χορηγοί: Δήμος Αθηναίων και Δήμος Ιλίου.

Στο project συμμετέχουν με κείμενά τους οι θεωρητικοί:
Δρ.Αθανάσιος Χρήστου, κριτικός τέχνης, Επίκουρος καθηγητής στο τμήμα Επιστημών και Τέχνης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, και,
Δρ. Νικόλαος Σιδέρης, Ψυχίατρος-ψυχαναλυτής,οικογενειακός θεραπευτής, συγγραφέας, καθηγητής στη σχολή Αρχιτεκτόνων του Ε.Μ.Π. (http://www.siderman.gr).

Εγκαίνια: 2/2/2010 ωρα 19:30 μμ, 1ος οροφος.
Διάρκεια έκθεσης: 3 -21 Φεβρουαρίου.
Πολιτιστικό κέντρο Μελίνα Μερκούρη, (πηλοποιείο Πουλόπουλου), Ηρακλειδών και Θεσσαλονίκης, Θησείο.

Ώρες λειτουργίας:
Δευτέρα - Σάββατο:10:00 – 20:00, Κυριακή 10:00 - 14:00
Τηλ.: 210 3452150, 210 3414466

Προσεχώς: Πέντε εικαστικοί συζητούν για την χρήση των ψηφιακών μέσων στην τέχνη

01-02-2010

"Πέντε εικαστικοί συζητούν για την χρήση των ψηφιακών μέσων στην τέχνη"
Α. Γρυπάρη, Ε. Δημητροπούλου, Δ. Ερμείδου, Π. Ζιώγα, Α. Ρομπιέ.

Στον εναλλακτικό χώρο τέχνης και λόγου art-act, Α. Σφαέλου 3, Αθήνα.

Ώρα 8 μ.μ. Προσέλευση με προσυνεννόηση.

(Πληροφορίες για το πλήρες πρόγραμμα ομιλιών-συζητήσεων-προβολών του 2009-10 στην ηλεκτρονική διευθυνση: http://2009-2010programart-acttellasgr.blogspot.com/)

Τί γίνεται όταν το χρυσόψαρο παραμείνει ζωντανό ακόμα και άν του σπάσουνε τη γυάλα;

Ένα κυριακάτικο πρωινό του Αυγούστου η Νίνα, όπως πάντα πήγε να αλλάξει το νερό στο χρυσόψαρό της. Βαριεστημένα σήκωσε τη γυάλα από το τραπέζι, πήγε στον νεροχύτη, πήρε το ψάρι με το διχτάκι και το έβαλε μέσα σε ένα μικρό μπολ με νερό, έπειτα καθάρισε καλά τη γυάλα, την γέμισε με καθαρό νερό και ξαναέβαλε το μικρό ψαράκι πίσω. Η εβδομαδιαία αυτή συνήθεια της είχε γίνει πια ανάγκη. Σήκωσε πάλι τη γυάλα να την βάλει πίσω, μα αυτή τη φορά μαζί, σε έναν τέλειο συγχρονισμό σηκώθηκε και ένα δυνατό μελτέμι. Βρόντηξε η πόρτα του μπάνιου, ταράχτηκε, η κουρτίνα της κουζίνας της ήρθε στη μούρη, μπερδεύτηκε, θύμωσε και... παρ' την κάτω τη γυάλα.Το μικρό χρυσόψαρο αφού ξεπέρασε το πρώτο σοκ του σπασίματος και τον δυνατό πόνο από το τράνταγμα του πεσίματος, γρήγορα κατάλαβε ότι μια μεγάλη ανατροπή συνέβη στη μικροσκοπική ζωή του. Το τράνταγμα το είχε πετάξει μακριά από όλον αυτό το χαμό, κάπου σκοτεινά με μια περίεργη μυρωδιά. Κάποια στιγμή νόμισε πως πέθανε. Αλλά όχι είναι ακόμα ζωντανό. Η καρδιά του ακόμα χτυπάει τόσο πολύ που την ακούει στ' αυτιά του. Σκέφτεται όμως πως δεν θα είναι για πολύ ακόμα. Θες γιατί είναι ψάρι και δεν μπορεί να ζήσει έξω από το νερό, θες γιατί η μαλακιά θεσούλα που βρέθηκε δεν είναι άλλο παρά η χιλιοφορεμένη παντόφλα της Νίνας, την οποία κιόλας σύντομα θα αναζητήσει, πάντως σίγουρα κινδυνεύει. Βγαίνει προσεχτικά. Κανείς δεν το παίρνει χαμπάρι γιατί όλοι τους κοιτάνε να μαζέψουν τα σπασμένα. Γλιστράει αθόρυβα από την πόρτα της κουζίνας στη πίσω αυλή. Το δυνατό φως της ημέρας χτυπάει το κορμί του για πρώτη φορά. Μυρμηγκιάζουν τα πτερύγια και τσούζουν τα μάτια του. Πλησιάζει την αυλόπορτα, βγαίνει στον απέραντο δρόμο και αρχίζει να περπατάει. Τρομαγμένο και σαστισμένο ακόμα, κυρίως από τον ίδιο του τον εαυτό δεν τολμά καν να κοιτάξει πίσω. Νοιώθει σαν κλέφτης όμως στην πραγματικότητα είναι ένα θύμα του καιρού. Περπατάει, περπατάει, σχεδόν κουτρουβαλάει στα πελώρια χαλίκια και όλο αναρωτιέται πόσο θα κρατήσει αυτό το περίεργο θαύμα. Από λεπτό σε λεπτό περιμένει να του κοπεί η ανάσα. Η ώρα πέρασε, είναι σχεδόν μεσημέρι και ο καλοκαιρινός ήλιος καίει βασανιστικά. Του περνάει η σκέψη πως μπορεί να γλίτωσε την ασφυξία, αν όμως συνεχίσει να περπατάει μπορεί να καταλήξει ψητό στην ηλιοκαμένη χλόη. Βρίσκει μια σκιά και κάθεται να ξαποστάσει. Σκουπίζει τον ιδρώτα, τρίβει τα μάτια του και γέρνει πίσω αφήνοντας τις σκέψεις του να αναδυθούν όλες μαζί. Χρόνια και χρόνια κλεισμένο σε μια γυάλα δεν θυμάται τον εαυτό του έξω από αυτήν. Πέρα-δώθε, πέρα-δώθε όλη μέρα. Μπουρμπουλήθρες-κολύμπι, κολύμπι-μπουρμπουλήθρες άντε και μία Κυριακή πέντε λεπτά στο μπολ. Θυμάται πως κάποτε λαχταρούσε τον έξω κόσμο. Ονειρευόταν θάλασσες και ποτάμια ορμητικά, λίμνες καθαρές γεμάτες χρυσόψαρα και ό, τι άλλο ψάρι θα μπορούσε να υπάρχει. Μα περνώντας τα χρόνια τα όνειρα ξέμειναν κάπου μεταξύ μπουρμπουλήθρας και μπολ. Αλλά και τούτο εδώ πάλι; Τούτο το απρόσμενο; Τι μπορεί να πει γι’ αυτό; Δεν περίμενε με τίποτα να έχουν τέτοια εξέλιξη τα πράγματα. Εκεί που συνήθισε τη μηχανική ζωή του ήρθε ένας άνεμος για να του φανερώσει πως υπάρχει ζωή και έξω από το νερό. Αν το ήξερε... θα έδινε ένα σάλτο μια ώρα αρχίτερα. Αλλά όχι, καλύτερα που ήρθαν έτσι τα πράγματα. Εξάλλου τώρα η γυάλα έσπασε. Τι να το κρατήσει πίσω πια; Να κάτσει να το βάλλουν σε μια καινούργια γυάλα? Με τίποτα τώρα πια! Εδώ που τα λέμε ακόμα και να μην ζούσε έξω από το νερό, χίλιες φορές το προτιμούσε να ψοφήσει εκεί ανάμεσα στα σπασμένα γυαλιά παρά να μπει σε μια καινούρια γυάλα. Όχι, όχι, καλύτερα έτσι! Κανένας δεν θα μπορεί να πει τίποτα τώρα . Όλοι θα σωπαίνουν και όπως - όπως θα μαζεύουν τα γυαλιά. Πού και πού κανείς θα κουνάει με συγκατάβαση το κεφάλι και θα μονολογεί: Τι να έγινε αυτό το χρυσόψαρο;

Απορίες

• Απορία 1: Τι γίνεται όταν το χρυσόψαρο παραμείνει ζωντανό ακόμα και αν του σπάσουνε τη γυάλα;

• Απορία 2: Τι γίνεται όταν τα παραμύθια ξεκινούν από το καλό τέλος;

• Απορία 3: Τί γίνεται όταν ένα εξωγήινο ον θέλει να γίνει άνθρωπος;

Las Meninas, Diego Velazquez, 1656

Αυτό το έργο του Βελάσκεθ είναι ευρύτερα γνωστό ως "Las meninas" (Οι δεσποινίδες των τιμών), ενώ κάποτε ονομαζόταν "Η βασιλική οικογένεια". Ο Βελάσκεθ ζωγράφισε μερικά ιδιαίτερα ενδιαφέροντα πορτρέτα μικρών παιδιών μέσα από τα οποία εξέφρασε μια αθώα γοητεία αναμεμειγμένη με την μελαγχολική διάθεση που πολλές φορές συναντάται στην παιδική ηλικία. Κι αυτό το έργο είναι μέρος αυτών των πορτρέτων αφού η ζωηρή και πολυπληθής σκηνή εκτυλίσσεται γύρω από την μικρή ινφάντα Μαργαρίτα, το μοναχοπαίδι του Φιλίππου Δ'.

Ήταν η ιδιαίτερη προσοχή στο μικρό κορίτσι που έγινε αφορμή για την δημιουργία των δύο έργων μου που παραθέτω. Είναι η συνέχεια της "Φλώρας" η οποία κυοφορεί και ετοιμάζει τον χώρο για να φυλάξει τη ζωή που θα φέρει στο φως. Τελικά επιλέγει και τοποθετεί το λίκνο στη θέση της ινφάντα Μαργαρίτας. Δεν μπορεί άλλωστε να γίνει διαφορετικά αφού το εργαστήρι του Καλλιτέχνη δεν είναι άλλο παρά η ίδια της η καρδιά. Και ποιά άλλη θέση να έδινε στο μονάκριβό της παρά τη θέση μιας πριγκίπισσας, λουσμένη στο φως, πλημμυρισμένη από την ευωδία των ανθών της αθωότητάς της που φύλαξε για την στιγμή αυτή.